Kategori: Yurt Dışı Marka Tescili

Yurt Dışı Marka Tescilinde Devlet Teşvikleri

ÖZET: Yurtdışı marka tescilinde devlet teşvikleri, 5973 Sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar kapsamında uygulanmaktdır. Türkiye’de marka tescili yaptıran şirketler, yurt dışında da marka tescili yaptırmaları durumunda T.C. Ticaret Bakanlığı tarafından desteklenmektedir. Bu şirketler destek kapsamında yurtdışı marka tescili ile ilgili harcamalarından doğan giderlerinin %50 ila %70 oranındaki tutarlarını hibe olarak geri alabilmektedir. Başvuru, şirketin üyesi olduğu İhracatçı Birliği aracılığıyla Destek Yönetim Sistemi (DYS) üzerinden iletilmektedir. Başvuru koşulları, yıllık destek limitleri ve süreç detayları aşağıda özetlenmiştir.

1. Yurt Dışı Marka Tescili Neden Önemli?

İhracat yapan ya da yapmayı planlayan bir şirketseniz, sınır ötesine geçen şey yalnızca ürününüz değildir. Markanız da ürünlerinizle beraber yola çıkar. Ancak, çoğu firmanın gözden kaçırdığı nokta tam olarak burada başlar: Markanın Türkiye’de tescilli olması, onu yurt dışında otomatik olarak korumaz.

Marka tescili, ülkesel bir haktır. Yani koruma, yalnızca tescil edildiği ülkenin sınırları içerisinde geçerlidir. İhracat yaptığınız her pazar için ayrı bir tescil gerekir. Aksi halde, yıllarca emek verip büyüttüğünüz markanın bir başka firma tarafından o ülkede sizden önce tescil ettirilmesi ve sizin kendi markanızla o pazara giremez hale gelmeniz çok olasıdır…

…ve bu durum, sadece teorik bir risk değildir. Sahada en sık karşılaştığımız senaryolardan biri, ürünlerinizi gönderdiğiniz aracı veya toptancı firmaların markanızı kendi adlarına tescil ettirmesidir. Bir bakmışsınız sizin markanız, sizin pazarınızda, sizin olmaktan çıkmış. Doğru zamanda doğru adımları atarsanız, hem bu riski ortadan kaldırabilir hem de bu işin maliyetinin büyük bölümünü yurt dışı marka tescilinde devlet desteklerinden yararlanarak geri alabilirsiniz.

2. Yurt Dışı Marka Tescili için Devlet Teşviki Nedir?

T.C. Ticaret Bakanlığı, Türk markalarının uluslararasılaşmasını teşvik etmek amacıyla yurt dışı marka tescili masraflarının önemli bir kısmını geri ödemektedir. Dahası, tescil başvurusu yapıldığı andan itibaren, çok daha büyük bütçeli tanıtım ve pazarlama destekleri alma imkanı da doğmaktadır. Yani uluslararası marka tescili, yalnızca sizi korumakla kalmamakta, çok daha geniş bir desteğin de kapısını aralamaktadır.

2.1. Yurt dışı marka tescil teşvikleri kapsamında ne kadar geri ödeme alınır?

Türkiye’de tescilli markaların yurt dışında tescil edilmesine ve korunmasına ilişkin giderler %50 oranında desteklenir. Eğer başvuru, Bakanlıkça belirlenen hedef ülke ve/veya hedef sektör listelerinde yer alan bir pazara yapılıyorsa, destek oranına genelge kapsamında +5 ila +20 puan eklenebilmektedir. Bu da toplam yurt dışı marka tescil teşvik oranını %70’e çıkarmaktadır. Kısacası hedef pazarınıza göre uluslararası marka tesciline harcadığınız her 10.000 liranın 7.000 lirası size geri ödenebilmektedir.

2.2. Yurt dışı marka tescilinde hangi giderler teşvik kapsamındadır?

Teşvik, sürecin teknik tarafındaki hemen hemen tüm masrafları içine almaktadır:

• Markanın yurt dışı tescili ile ilgili olarak Türkiye’deki vekilin hizmet ve danışmanlık giderleri,
• İlgili ülkedeki vekillik, araştırma, inceleme ve avukatlık giderleri,
• Marka tescil başvurusuna itiraz gelmesi halinde karşı görüş işlemlerine ilişkin avukatlık giderleri ve dosya masrafları

“Marka yenileme giderleri destek kapsamında değildir.”
(Yurt Dışı Marka Tescil Desteğine İlişkin Genelge, Madde 4/3)

Dikkat edilmesi gereken bir diğer husus ise marka yenileme giderlerinin teşvik kapsamında olmamasıdır. İlk tescil ve koruma masrafları desteklenirken, ileride yapılacak marka yenileme harcamaları desteklenmemektedir. Birçok firma bütçesini buna göre planlamadığı için bu maliyetle yüzleşmek zorunda kalmaktadır.

2.3. Yurt dışı marka tescili destek koşulları

Yurt dışı marka tesciline ilişkin genelge kapsamında bu konuda ilk etapta oldukça net dört şart bulunmaktadır:

• Yurt içinde tescilli bir markaya sahip olmak,
• Yurt dışı başvuru ile yurt içi tescilin aynı şirket üzerine olması,
• Başvuradan önce İhracatçılar Birliğine üye olunması,
• Ödemenin ardından 6 ay içerisinde DYS sistemine başvurulması

Yani önce evimizi sağlama alıyoruz: Beraber çalıştığımız markaları TÜRKPATENT nezdinde tescil ediyoruz ve yurt dışına da aynı tüzel kişilik üzerinden açılıyoruz. Eğer yurt dışına açılmak istediğiniz marka şahıs üzerine ise Kurum nezdinde öncelikle devir işlemlerinizi tamamlıyoruz. Çünkü başvurunun aynı tüzel kişilik üzerinden yapılması şart. Bu işlemlerle ilgilenirken aynı zamanda bölgenizdeki İhracatçılar Birliğine üyeliğinizi de tamamlıyoruz.

2.4. Destek Süresi ve Üst Limitler

Destek süresi, ilk destek ödemesini takip eden 4 yıldır. Bu dört yıl boyunca yaptığınız tescil ve koruma giderleri destek kapsamındadır.

Yıllık üst limitler ise her takvim yılı başında güncellenir. Örnek vermek gerekirse, yurt dışı marka tescil desteği üst limiti 2024 yılı için yaklaşık 2.096.497 TL seviyesindeydi; sonraki yıllarda endeksleme ile arttı. Başvuru yaparken mutlaka o yılın güncel limitlerini esas almak gerekiyor.

2.4.1. Sayılarla Nasıl Görünüyor? Örneklerle Yurt Dışı Marka Tescil Destekleri

Sürecin nasıl işlediğini örneklerle açıklayalım:

Örnek 1 — Tek pazar, standart oran Bir mobilya üreticisi markasını Almanya’da tescil ettiriyor. Vekâlet, resmi harç ve danışmanlık giderlerinin toplamı KDV hariç 50.000 TL. Destek oranı %50 olduğundan şirket 25.000 TL geri alacaktır. Böylece gerçek maliyet 25.000 TL’ye inecektir.

Örnek 2 — Hedef ülke, ilave puanlı oran  Aynı firma bu kez Bakanlığın hedef ülke listesindeki bir pazarda, örneğin Suudi Arabistan’da, tescil yaptırıyor. Farzedelim ki gider 100.000 TL. Hedef ülke ilave puanı ile teşvik oranı %50’nin üzerine çıkıyor: %70 uygulandığını varsayarsak şirket 70.000 TL geri alıyor. Dolayısıyla hedef ülkelerde başvuru maliyeti daha da düşmüş oluyor.

Örnek 3 — Çok ülkeli portföy (4 yıllık plan)  Bir gıda firması, dört yıl içinde markasını 8 ülkede tescil ettirmeyi planlıyor. Toplam tahmini gider 300.000 TL. %50 destekle, yıllık üst limitler dahilinde, yaklaşık 150.000 TL geri kazanılabiliyor. Yani marka koruması sağlanırken maliyetin yarısı T.C. Ticaret Bakanlığı tarafından karşılanmış oluyor.

2.5. Yurt dışı marka tescili destek başvurusu nasıl yapılır?

Sürecin işleyişi belirli bir sıra ve takvime tabidir. Yurt dışı marka tescili için destek başvurusu aşağıdaki adımlarla ilerlemektedir:

1. Yurt dışı tescil/koruma gideri için ödeme, şirket hesabından banka kanalıyla yapılır.
2. Ödeme belgesi tarihinden itibaren 6 ay içinde destek başvurusu yapılmalıdır. Bu süre kaçırıldığında destek hakkı da kaybolmaktadır.
3. Teşvik kapsamında doldurulması gereken evraklar, faturaların XML hali, başvuru belgesi, beyannameler, başvuru evrakları ve ödeme dekontları hazırlanır. (Vera Patent A.Ş. yurt dışı marka tescili başvurularında tüm süreç boyunca sizleri yönlendirerek ek ücret ödemeden teşvik başvurunuzu tamamlamanızı sağlar. Yurt dışı marka tescili devlet destekleri konusunda sıkça çalışan uzman ekibimiz ile güvenle destek başvurusu yapma imkanı elde edersiniz).
4. Başvuru, şirketin üyesi olduğu İhracatçı Birliği aracılığıyla Destek Yönetim Sistemi (DYS) üzerinden iletilir.
5. Belgeler incelenir; vergi ve SGK borcu sorgulanır (borç varsa destek tutarından mahsup edilir) ve uygun bulunan tutar ödenir.

“Görüldüğü gibi süreç, ödeme dekontundan başvuru tarihine kadar tarih hassasiyeti olan bir zincir şeklinde ilerlemektedir. Tek bir halkayı atlamak ya da geç kalmak, hak kaybına yol açabilmektedir. Bu nedenle tüm sürecin hassasiyetle yönetilmesi gerekmektedir.”

– Gizem Yasa, Vera Patent Yazılım ve Dan. A.Ş Kurucu Ortak, Patent ve Marka Vekili

3. İhracata Yönelik Diğer Devlet Teşvikleri: Yurt Dışı Marka ve Tanıtım Desteği

Buraya kadar anlattıklarımız tescilin kendisiyle ilgiliydi. Ama tescilin asıl (diğer büyük) getirisi, açtığı ikinci kapıda gizli. Markanızı yurt dışında tescil ettirdiğinizde (ya da başvurunuzu yaptığınızda), markaya bağlı tanıtım desteğine de hak kazanırsınız. Bu desteğin temel oranı %50’dir ve burada da hedef ülkelerde ilave puan uygulanmaktadır.

İhracat yapan işletmelere yönelik devlet destekleri kapsamında teşvik süresi genel olarak 4 yıldır. Ayrıca tanıtım için belirlenen destek limitleri yurt dışı tescil desteklerine kıyasla çok daha yüksektir. Bu limitlerden en geniş biçimde faydalanabilmek için yine yurt dışı marka tescili ön plana çıkmaktadır. Karşılaştırma için miktarlar tabloda gösterilmektedir.

Bir örnek ile izah edecek olursak: Bir kozmetik markası ABD pazarına açılmak istemektedir. Önce markasını ABD’de tescil için başvurduğunda; buradan doğan giderin %50’si yurt dışı marka tescil desteği kapsamında geri gelecektir. Tescil başvurusu yapıldığı için artık tanıtım desteğine de hak kazanılmıştır. Yıl içinde ABD odaklı dijital reklam ve influencer kampanyalarına 2.000.000 TL harcanan senaryoda, %50 destekle bu tutarın 1.000.000 TL’sini geri almak mümkündür.

Eğer ilgili şirket markasını hiç tescil ettirmemiş olsaydı, bu 1 milyon TL’lik geri ödemeden tamamen mahrum kalacaktı. Yani tescil, sadece hukuki bir koruma değil; devlet destekleri sayesinde ciddi bir maliyet avantajı da sağlamaktadır.

4. Sonuç

Uluslararası marka tescili oldukça teknik ve takvime tabidir. Hangi ülkeye, hangi sınıflandırmayla, hangi prosedürle girileceği; hangi pazarın hedef listede olduğu, teşvik başvurusunun hangi tarihe kadar yapılması gerektiği titizlikle belirlenmeli ve şirkete özel bir yol haritası çizilmelidir. Bunların her biri tek başına küçük birer karar gibi görünse de yanlış kurgulandığında hem hak kaybına hem de geri alınabilecek paranın masada kalmasına yol açabilmektedir.

Vera Patent olarak markanızı bütüncül bir gözle değerlendiriyoruz. Yurt içi tescilinizden başlayıp yurt dışına uzanan bir strateji kuruyor, hedef ülkeleri nokta atışı belirliyor, doğru ülkeye doğru sınıflandırmayla giriyor ve teşvik başvurularınızı uçtan uca yönetiyoruz. Böylece markanız hem hukuken korunuyor hem de devlet desteklerinden en üst düzeyde yararlanarak maliyetiniz asgariye indirmenize yardımcı oluyoruz.

Süreci son olarak topluca özetlemek gerekirse:

• Markanız (eğer tescili yoksa) TÜRKPATENT nezdinde tescil edilir.
• Eğer markanız şahıs üzerineyse vekil nezaretinde şirkete devredilir.
• İhracat yapılacak ülkeler ve Bakanlığın hedef ülke/sektör listeleri uzman vekilimizle birlikte değerlendirilir.
• Seçilen ülkelerde marka tescil başvurusu yapılır. Uluslararası protokollerden yararlanılarak maliyetler indirilir.
• Ödeme belgesinden itibaren 6 ay içinde, İhracatçı Birliği aracılığıyla DYS üzerinden destek başvurusu gerçekleştirilir.
• Tescil ya da başvuru tamamlanınca, yurt dışı reklam ve pazarlama harcamaları için tanıtım desteğine başvurulabilir.
• Tüm süreç tarafınızla koordineli olarak takip edilir.

Bu yedi adımın her biri kendi içerisinde teknik detaylar ve sıkı süreler barındırmaktadır. Sürecin bütünü, doğru sırayla ve zamanında yürütüldüğünde katkısı da oldukça kıymetli olacaktır.